Ota-onalarga: farzandni o'qishda qanday qo'llab-quvvatlash

Psixolog Kerol Duek ko'p yillar davomida maqtov bolalarga qanday ta'sir qilishini o'rgangan. Ma'lum bo'lishicha, muvaffaqiyatli nazorat ishidan keyin «Sen juda aqllisan!» degan gap zarar keltirishi mumkin: bola qiyin masalalardan qo'rqa boshlaydi, chunki xato uning «unchalik ham aqlli emasligini» ko'rsatadi.

Harakatni maqtash esa — «Shuncha shug'ullanding va natijani ko'ryapsan», «Qiyin masalada taslim bo'lmaganing menga yoqdi» — eng muhimini o'rgatadi: qobiliyatlar mehnat bilan o'sadi.

Sinab ko'ring

• «Barakalla, aqllim!» o'rniga — «Bir hafta oldin kasrlar chiqmasdi, endi tushunib olding. Buni qanday uddalading?»
• «Nega yana uch?» o'rniga — «Eng qiyini nima bo'ldi? Men qanday yordam bera olaman?»
• Faqat natijani emas, o'sishni ham sezing: kecha test 50%, bugun 70% — bu g'alaba.

e-Teacher ota-ona kabinetida nafaqat baholar, balki farzandning o'qishga sarflagan vaqti ham ko'rinadi. Uning uchun ham maqtang.

Farzand uchun qiyin masalani yechib berish istagi tushunarli: hammasi yaxshi chiqishini xohlaysiz. Lekin har safar kattalar bola o'rniga ishni qilganda, u shunday signal oladi: «O'zing uddalay olmaysan».

Haqiqatda qanday yordam berish mumkin

• Joy va vaqt. Televizorsiz tinch burchak va o'qish uchun odatiy vaqt — muvaffaqiyatning yarmi.
• Javoblar o'rniga savollar. «Senga nima ma'lum? Nimani topish kerak? Darslikda o'xshash misol qayerda?»
• Qadamlarga bo'lish. Katta vazifa qo'rqitadi. «Avval paragrafni o'qiymiz, keyin testning 5 ta savoli, keyin tanaffus».
• Namuna. Agar ota-onalar faqat lentani varaqlamay, kitob o'qisa, bolalar ham ko'pincha o'zlari o'qishga intiladi. Aytgancha, kutubxonamizda birga o'qish mumkin bo'lgan kitoblar bor.

Telefon haqida

Taqiqlar yomon ishlaydi. Qoidalarni birgalikda kelishib olgan yaxshiroq: masalan, telefon — darslardan keyin va ovqat stolida emas. Qoidalar butun oilaga, jumladan kattalarga ham tegishli bo'lishi kerak.

Bitiruv yili ko'pincha nafaqat o'quvchi, balki ota-onalar uchun ham sinovga aylanadi. Xavotir yuqadi: agar kattalar asabiylashsa, bola ikki barobar asabiylashadi.

Nima yordam beradi

• Xavotir o'rniga reja. Farzandingiz bilan birga bir necha oy oldinga tayyorgarlik rejasini tuzing. Bugun nima qilish kerakligi aniq bo'lganda, qo'rquv kamayadi.
• Muntazamlik qahramonlikdan muhimroq. Har kuni 40 daqiqa yakshanbadagi 5 soatdan yaxshiroq. Mashg'ulot vaqti ota-ona kabinetida ko'rinadi — barqarorlikni qayd eting.
• Uyqu va ovqat. «Yana bitta test» uchun uyqudan voz kechmang. Uyqusiz miya yomonroq eslab qoladi.
• Dam olish huquqi. Sayr, sport, do'stlar bilan uchrashuvlar — vaqt yo'qotish emas, kuchni tiklash.
• Solishtirmang. «Qo'shnining o'g'li esa…» — eng ko'p ruhni tushiradigan gap. Farzandingizni faqat bir oy oldingi o'zi bilan solishtiring.

Asosiysi

Farzandingizga sevgingiz ballarga bog'liq emasligini ko'rsating. G'alati, lekin aynan shu bosimni kamaytiradi va imtihonni yaxshiroq topshirishga yordam beradi.

Farzandingiz yonida bo'lganingiz uchun rahmat. Bu ota-ona bera oladigan eng muhim narsa.