Sehrli dasturxon
Bir bor ekan, bir yo'q ekan, kambag'al bir chol yashagan ekan. Bir kuni u ozgina bug'doy ekdi, kuchli shamol esa butun hosilini uchirib ketdi. Chol achchiqlanib, donni qaytarishni talab qilish uchun Shamolni izlab yo'lga chiqdi.
U tog'lar va dashtlar oshib uzoq yurdi va nihoyat Shamolning uyini topdi. Shamol cholni tinglab, xijolat bo'ldi:
— Kechiring, bobo, sizni xafa qilmoqchi emas edim. Menda don yo'q, lekin mana sizga dasturxon. Unga «Yozil, dasturxon!» desangiz — ustida istagan taom paydo bo'ladi.
Chol rahmat aytib, uyiga qaytdi. Yo'lda u tunash uchun badavlat boynikiga to'xtadi. O'zini tutolmay maqtandi: «Yozil, dasturxon!» — va ustida osh, non, mevalar va shirinliklar paydo bo'ldi.
Ochko'z boy hasad qildi. Kechasi chol uxlab yotganda, u sehrli dasturxonni oddiy dasturxonga almashtirib qo'ydi.
«Ur, to'qmoq!»
Uyda chol: «Yozil, dasturxon!» — dedi, lekin hech narsa bo'lmadi. U aldanganini tushunib, yana Shamolning oldiga bordi.
— Mana sizga yana bir sovg'a, — dedi Shamol va unga yog'och to'qmoq berdi. — Kimdir sizni xafa qilsa, «Ur, to'qmoq!» deng. Yetarli bo'lganda esa — «To'xta, to'qmoq!» deng.
Chol yana o'sha boynikiga to'xtadi. U to'qmoqni ataylab ko'zga ko'rinadigan joyga qo'yib, dedi:
— Bu narsa dasturxondan ham ajoyibroq!
Kechasi boy to'qmoq oldiga sekin kelib, shivirladi: «Qani, mo'jizangni ko'rsat-chi!» Chol uyg'onib, baland ovozda dedi: «Ur, to'qmoq!»
To'qmoq sakrab chiqib, ochko'z boyning orqasiga ura boshladi. Boy hovli bo'ylab yugurib qichqirardi:
— Voy-voy! To'xtating uni! Hammasini qaytaraman!
— Avval dasturxonni qaytar, — dedi chol.
Boy zumda sehrli dasturxonni olib keldi. «To'xta, to'qmoq!» — dedi chol, va to'qmoq tinchlandi.
Chol uyiga qaytib, dasturxonni yozdi va barcha qo'shnilarini mehmon qildi. Boy esa o'shandan beri hech qachon birovning narsasiga ko'z olaytirmadi. Aytishlaricha, hozirgacha kimdir hiyla qilmoqchi bo'lsa, unga eslatishadi: «Ehtiyot bo'l, “Ur, to'qmoq!” deyishga to'g'ri kelmasin!»
e-Teacher