Aziz va matematikadan ikki baho

Aziz daftaridagi qizil ikki bahoga go'yo uzoq qarab tursa yo'qolib qoladigandek tikilib turardi. Yo'qolmadi.

— Mayli, — dedi u parta qo'shnisi Dilnozaga. — Men shunchaki matematik emasman. Mening miyam gumanitar. Dadam ham maktabda kasrlarni tushunmagan.

Dilnoza yelka qisdi. U nazorat ishining barcha masalalarini yechgan edi, lekin hech qachon o'zini daho deb hisoblamagan.

— Sen kasrlarga qancha vaqt sarflading? — so'radi u.

— Xo'sh… darsda eshitdim, — dedi Aziz ishonchsiz.

— Uyda-chi?

Aziz jim qoldi. Uyda futbol, telefondagi o'yin va serial bor edi. Uyda kasr yo'q edi.

Kechqurun u uzoq uxlay olmadi. «Matematik emasman» degan so'z negadir bahona emas, hukm kabi eshitilardi. Nahotki doim shunday bo'lsa — ikki baholar, uyat va boshqalar aqlliroq degan tuyg'u?

Ertalab Aziz hammasini katta opasi Madinaga aytib berdi. U universitetning birinchi kursida o'qirdi va, Azizni hayron qoldirib, kulmadi.

— Bilasanmi, olimlar miya mushakka o'xshashini isbotlashgan, — dedi u. — Mashq qilmasang — zaiflashadi. Mashq qilsang — o'sadi. Hech kim «matematik emas» bo'lib tug'ilmaydi. Keling, tajriba qilamiz: bir hafta davomida har kuni kasrlar bilan 20 daqiqa shug'ullanasan. Atigi yigirma. Agar bir haftadan keyin yaxshilanmasa — gumanitarman deb aytaverishing mumkin.

— Yigirma daqiqa — bu arzimas narsa, — dedi Aziz.

— Juda yaxshi. Demak, uddalaysan.

Birinchi kun dahshatli o'tdi. Aziz e-Teacher'da «Kasrlarni qo'shish» mavzusini ochdi, uchta kartochkani o'qidi va hech narsani tushunmadi. Testdan o'tdi — 40%. Telefonni devorga otgisi keldi.

Lekin Madina faqat bosh irg'adi:

— Zo'r. Endi aynan nimani bilmasligingni bilasan. Xatolaringga qara.

Ma'lum bo'lishicha, u doim maxrajlarni qo'shib yuborgan ekan. Bitta xato — butun testni o'zi bilan tortib ketgan.

Ikkinchi kuni test 60% ko'rsatdi. Uchinchi kuni — 70%. Aziz g'alati narsani seza boshladi: kecha xitoy yozuvidek tuyulgan masalalar bugun deyarli o'z-o'zidan yechilardi. U xatolarini kartochkalarga qo'shdi va maktabga ketayotganda avtobusda takrorladi.

To'rtinchi kuni u tasodifan ukasiga kasrlarni tushuntirdi — bo'laklarga kesilgan non misolida. Ukasi tushundi. Aziz esa birdan o'zi ham yanada yaxshiroq tushundi.

Juma kuni o'qituvchi kichik mustaqil ish berdi. Aziz yechar ekan, ichida allaqanday iliq va notanish narsa — ishonch o'sayotganini his qildi. U bitta masalaning javobini bilmadi, lekin vahimaga tushmadi, uni o'tkazib yubordi va oxirida qaytdi. Va yechdi.

Bir haftadan keyin u to'rt baho oldi.

— Bu besh emas, — dedi u kechqurun Madinaga.

— Bir hafta oldin ikki edi, — jilmaydi opasi. — Sen 140 daqiqada ikki bahoga o'sding. Bir oydan keyin nima bo'lishini tasavvur qil.

Aziz boshqa hech qachon «men matematik emasman» demadi. Endi u boshqacha gapirardi: «Men buni hozircha bilmayman». Bitta kichkina «hozircha» so'zi har qanday ikki bahodan kuchliroq bo'lib chiqdi.