Tikon bozorda: foizlar jumbog'i

Bozorda tarvuz 100 tanga turadi — bu 100%. Tulki «−20%» yozuvini osadi. Endi tarvuz qancha turadi?

Tikon o'ylaydi: 1% — narxning yuzdan bir qismi, 100 : 100 = 1 tanga. Demak, 20% — bu 20 tanga. 100 − 20 = 80. Yangi narx — 80 tanga, xursand Tikon tarvuzni uyiga olib ketadi.

Ayiq asalni 200 tangaga sotadi. Ertalab u narxni 10% ga oshiradi, kechqurun esa 10% chegirma qiladi. «Narx yana 200 ga qaytdi-ku?» — deb o'ylaydi ayiq.

Tikon hisoblaydi: 200 + 10% = 200 + 20 = 220. 220 ning 10% i esa allaqachon 22, shuning uchun 220 − 22 = 198. Narx avvalgisidan kamayib ketdi!

Tikonning xulosasi: foizlar doim qandaydir sondan hisoblanadi. 200 ning 10% i va 220 ning 10% i — turli summalar. Shuning uchun +10% va −10% bir-birini bekor qilmaydi.

O'zingni tekshir

Mahsulot 500 turardi. Uni 20% ga oshirishdi, keyin 20% ga kamaytirishdi. U qancha turadi? (Javob: 500 → 600 → 480.)